تاریخ نقاشی ایران در گرجستان و آغاز توجه گسترده به نقاشی‌های قاجاری

تاریخ نقاشی ایران در گرجستان

تاریخ نقاشی ایران در گرجستان،موزه هنر گرجستان یکی از بزرگترین مجموعه‌های هنر قاجار را در خود دارد.

در ایران صحبت از گرجستان که می‌شود عموما سفرهای بی‌نیاز به روادید به ذهن می‌آید؛ دمی استراحت در کشوری که فضایی نزدیک به ایران دارد

اما محدودیت‌های گوناگون در آن گریبانگیر گردشگران نیست و به ویژه در زمان نوروز، پوسترهای بزرگ کنسرت‌های پاپ، رستوران‌های ایرانی، مراکز مشاوره برای ثبت شرکت و اقامت، شمه‌ای از آنچه بیشترِ گردشگران ایرانی در جستجوی آن هستند را به دست می‌دهد.

در این فضای تفریحی و تجاری آنچه بسیار از نظر دور مانده اشتراکات تاریخی ایران و گرجستان است و نشانه‌های برجای مانده از آن.

گرجستان در چندین دوره تاریخی در دست ایرانیان بود و یادگارهای گوناگونی از حضور آنها در این منطقه به چشم می‌خورد: “آتشگاه” از دوره ساسانی (در بخش کهن تفلیس) و “کاخ فیروزه” (در شهر بورجومی در مرکز گرجستان) از جمله این یادگارها هستند

اینکه جدا از بناهای تاریخی، موزه دولتی هنر گرجستان نیز مجموعه‌های بزرگی از آثار ایرانی در خود دارد؛ نقاشی‌های درباری قاجار یکی از این مجموعه‌ها است.

آغاز توجه گسترده به نقاشی‌های قاجاری

آغاز توجه گسترده به نقاشی‌های قاجاری

آغاز توجه گسترده به نقاشی‌های قاجاری

تاریخ نقاشی ایران در گرجستان، توجه عمومی به نقاشی‌های درباری ایران در دوره قاجار از سال ۱۹۹۸ پدید آمد.

بزرگ‌ترین نمایشگاه از این هنر را در موزه بروکلین (نیویورک) سازماندهی کردند؛ نمایشگاهی که به لوس‌آنجلس و لندن نیز برده شد و بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها یافت. نقاشی‌ها از مجموعه‌ها و موزه‌های گوناگونی مانند لوور و هرمیتاژ به نمایشگاه آورده شدند.

با توجه به شرایط سیاسی در گرجستان و همچنین وضعیت برخی از نقاشی‌ها، امکان انتقال تابلوهایی که در تفلیس بودند به نمایشگاه ممکن نشد.

نقاشی‌های قاجاری چگونه از گرجستان سردرآوردند

نقاشی‌های قاجاری چگونه از گرجستان سردرآوردند

نقاشی‌های قاجاری چگونه از گرجستان سردرآوردند

انتقال نقاشی‌های قاجاری به گرجستان و همچنین روسیه به زمان فتحعلی‌شاه بازمی‌گردد.

در جریان جنگ‌‌های ایران و روسیه، تبریز در سال ۱۸۲۷ اشغال شد و در این میان، نظامیان روس‌ تابلوهای زیادی را از ایران خارج کردند با وجود اینکه در این رابطه آگاهی وجود دارد ولی به نظر نمی‌رسد مدارک مشخصی برجای مانده باشد که مثلا کدام تابلو از کدام کاخ خارج شده است  به این شکل پی‌گیری برای بازگرداندن آثار هم دشوار می‌شود؛ ضمن اینکه روابط سیاسی میان ایران و روسیه اکنون بسیار نزدیک است.

پژوهش درباره نقاشی‌های قاجاری در تفلیس

پژوهش درباره نقاشی‌های قاجاری در تفلیس

پژوهش درباره نقاشی‌های قاجاری در تفلیس

نخستین کار پژوهشی جدی درباره نقاشی‌های سلطنتی ایرانی در گرجستان و روسیه توسط شالوا امیراناشویلی در سال ۱۹۴۰ به چاپ رسید.

از این کتاب که به زبان روسی نوشته شده تعداد بسیار اندکی در کتابخانه‌ها و بایگانی‌های خصوصی برجای مانده است.

بعدها در سال ۲۰۰۵ کتابی با شمارگان محدود در گرجستان با عنوان «چهره‌های قاجاری» به چاپ رسید.

گزیده‌ای از نقاشی‌های رنگ روغن قاجاری از مجموعه موزه هنر گرجستان در این کتاب به زبان انگلیسی و با پشتیبانی سفارت آمریکا به چاپ رسیده است.

تاریخ نقاشی ایران در گرجستان،موزه هنر گرجستان به جز حدود پنجاه نقاشی رنگ روغن از دوره قاجار، دست کم هزار مینیاتور و چهارصد نمونه هنر زیرلاکی از این دوره را نیز در خود دارد.

جزییات بخشی بزرگی از این آثار هنوز به صورت کاتالوگ منتشر نشده است. بسیاری از شخصیت‌های فرهنگی در گرجستان گله می‌کنند که علیرغم گسترش ارتباطات با ایران، مقام‌های ایرانی برای پشتیبانی عملی از چنین پروژه‌هایی علاقه چندانی نشان نمی‌دهند.

بیشتر نقاشی‌های قاجاری در داخل ایران اکنون در کاخ گلستان نگهداری می‌شوند. تعدادی از این آثار برای نمایشگاه اخیر هنر قاجار (امپراتوری گل‌های سرخ) به فرانسه آورده شده‌اند ولی اطلاعات درباره تعداد کل و جزییات آنها مبهم است.

آنچه در این میان به فراموشی سپرده شده موزه‌ای است به نام “نگارستان” که در واپسین سال‌های حکومت پهلوی با پشتیبانی  ایجاد شده بود و بیش از شصت نقاشی‌ درباری قاجار را در خود داشت.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

توسط | 1397-2-30 15:25:33 +04:30 فروردین 27ام، 1397|اطلاعات مفید گرجستان، تفلیس، گرجستان|بدون ديدگاه

ثبت ديدگاه